Al meer dan 25 jaar werkt onze collega Henk-Jan Rijneveld in de installatietechniek. Zijn interesse voor techniek begon al op jonge leeftijd en op de middelbare school koos hij bewust voor een opleiding installatietechniek. Inmiddels zet hij die kennis dagelijks in als engineer bij Hoogendoorn. Als engineer kijkt hij verder dan alleen leidingen en installaties. Hij denkt mee over hoe gebouwen vandaag én in de toekomst veilig, duurzaam en betrouwbaar van water kunnen worden voorzien.

Is water uit de kraan vanzelfsprekend?

"Water lijkt vanzelfsprekend. Je draait de kraan open en er komt drinkwater uit. Maar achter die vanzelfsprekendheid gaat steeds meer techniek schuil.", legt Henk-Jan uit. De druk op de drinkwatervoorziening in Nederland neemt toe. Door bevolkingsgroei, klimaatverandering en de bouw van duizenden nieuwe woningen en gebouwen stijgt de vraag naar drinkwater. Tegelijkertijd staan de beschikbare bronnen onder druk. Dat vraagt om nieuwe oplossingen. "Vroeger ontwierpen we één drinkwatersysteem voor een gebouw. Tegenwoordig kijken we steeds vaker naar meerdere watersoorten binnen één pand. Niet overal hoeft drinkwater van de hoogste kwaliteit gebruikt te worden."

Zo groeit de belangstelling voor systemen waarbij hemelwater of gezuiverd grijswater wordt ingezet voor toepassingen zoals toiletspoeling, irrigatie van groenvoorzieningen of technische installaties. Hierdoor hoeft minder kostbaar drinkwater te worden gebruikt voor toepassingen waarvoor dat niet noodzakelijk is. Tegelijkertijd wordt het bewaken van de drinkwaterkwaliteit steeds belangrijker. Dat is precies wat Henk-Jan zo aanspreekt in zijn vak.

Drinkwaterkwaliteit

"We hebben in Nederland één van de beste drinkwaterkwaliteiten van Europa”, geeft Henk-Jan aan. “Ik vind het een uitdaging om die kwaliteit ook binnen een gebouwinstallatie zo goed mogelijk te behouden. De basis is eigenlijk heel simpel: houd koud-water koud en warm-water warm. Maar daar komt technisch veel bij kijken." "De uitdaging zit niet alleen in het besparen van drinkwater, maar vooral in het veilig houden van alle systemen. Je wilt absoluut voorkomen dat verschillende watersoorten met elkaar in contact komen. Daarom besteden we tijdens de engineeringfase veel aandacht aan legionellapreventie, doorstroming, temperatuurbeheersing, leidingmaterialen en de scheiding van verschillende waterstromen."

Duurzaamheid

Wat Henk-Jan interessant vindt, is dat techniek, duurzaamheid en regelgeving steeds meer samenkomen in zijn werk. "Je bent niet alleen bezig met het ontwerp van vandaag, maar ook met de vraag hoe een gebouw over twintig of dertig jaar functioneert. Dat maakt het vak uitdagend." Volgens Henk-Jan zal vooral de beschikbaarheid van schoon drinkwater de komende jaren een steeds grotere rol spelen. "Voor drinkwaterbedrijven wordt het steeds lastiger om drinkwater te maken van grond- en oppervlaktewater. De kwaliteit en beschikbaarheid van die bronnen staan onder druk. De vraag is hoe we de hoge kwaliteit van ons drinkwater ook in de toekomst kunnen behouden." Net zoals opdrachtgevers tegenwoordig rekening moeten houden met netcongestie voor elektriciteit, zullen zij ook steeds vaker moeten nadenken over slimmer omgaan met water op een locatie. Dat vraagt om innovatie, maar vooral om doordachte ontwerpen.

Toekomst

Ook buiten zijn projecten volgt Henk-Jan de ontwikkelingen binnen de watersector op de voet. Zo werkt hij binnen de commissie Waterwerkbladen mee aan een nieuw Waterwerkblad over gekoeld tapwater. "Daarmee kunnen we ook in zeer warme gebouwen betrouwbare drinkwaterinstallaties ontwerpen. Dat soort ontwikkelingen laat zien dat ons vakgebied continu in beweging blijft."

Boodschap voor jongeren

Voor jongeren die een technische opleiding overwegen heeft Henk-Jan een duidelijke boodschap: "Gewoon doen! In de ruim 25 jaar dat ik in dit vak werk, hebben drinkwater, hemelwater en vuilwater steeds nieuwe uitdagingen gebracht. Al deze onderwerpen hebben direct invloed op de volksgezondheid. Dat maakt ons werk niet alleen technisch interessant, maar ook maatschappelijk belangrijk."

Wanneer Hoogendoorn betrokken raakt bij een nieuw project, is daar vaak al maanden voorbereiding aan voorafgegaan. Nog voordat de eerste monteur op de bouw verschijnt, zijn Cost Engineers Marga, Frido en Sander al volop aan het werk. Zij beoordelen nieuwe aanvragen, analyseren tekeningen, maken kostprijsberekeningen en werken samen met collega's uit de hele organisatie aan een sterke aanbieding.

Het proces achter een voorstel

"Een opdrachtgever ziet uiteindelijk een voorstel, maar daar zit een heel proces achter", vertelt Marga. "We brengen techniek, planning, kosten en de wensen van de opdrachtgever samen. Uiteindelijk moet alles kloppen." Opvallend genoeg hebben de drie ieder een heel andere route naar hun huidige functie afgelegd. Sander en Frido begonnen allebei als monteur. "Ik heb negen jaar buiten gewerkt", vertelt Sander. "Toen ik door lichamelijke klachten niet meer zwaar werk kon doen, kreeg ik de kans om op de calculatieafdeling aan de slag te gaan." Frido herkent dat verhaal. "Ik begon op mijn zeventiende als monteur. Door een slechte knie ben ik later naar kantoor gegaan. Inmiddels ben ik al jaren Cost Engineer en nog steeds gebruik ik de praktijkervaring die ik buiten heb opgedaan." Marga kwam juist vanuit een heel andere richting. "Na mijn studie Media & Cultuur begon ik een eigen bedrijf in de recreatiesector. Toen ik op zoek ging naar meer regelmaat, kwam ik bij Hoogendoorn terecht. Ik begon op de administratie, maar ontdekte al snel dat calculeren veel beter bij mij paste. Door intern het gesprek aan te gaan, kreeg ik de kans om die stap te zetten."

Juist die verschillende achtergronden maken het team sterk. Iedereen kijkt op zijn eigen manier naar een project. "Het leukste vind ik de grote en complexe projecten", vertelt Marga. "Daarnaast is geen dag hetzelfde. Je schakelt veel met collega's van engineering en projectleiding om samen tot de beste oplossing te komen." Frido geniet juist van de technische puzzel. "Je krijgt een grote tekening voor je en gaat alle installaties uitwerken. Vaak zijn ontwerpen nog niet compleet en mogen wij meedenken over de beste invulling. Dat maakt het uitdagend." Ook voor Sander zit de aantrekkingskracht in de afwisseling. "Geen gebouw is hetzelfde. De ene keer werk je aan een ziekenhuis, de andere keer aan een woontoren of een bijzonder renovatieproject."

Het mooiste moment?

Daar hoeven ze niet lang over na te denken. "Als een project wordt gegund", zegt Sander. "Dan weet je dat al het werk niet voor niets is geweest en dat onze collega's straks buiten aan de slag kunnen." Voor Frido springen enkele projecten er extra uit. "Mijn allereerste calculatie bij Hoogendoorn was De Rotterdam. Dat project hebben we uiteindelijk ook uitgevoerd. Ook The Mall of the Netherlands was een bijzonder project om binnen te halen." Voor Marga heeft haar eerste gewonnen project een persoonlijke betekenis. "Dat is MORE 8 in Leiden. Ik heb namelijk in Leiden gewoond en op de middelbare school gezeten.”

Een tendertraject vraagt niet alleen technische kennis, maar ook overzicht en samenwerking. "Je moet een gebouw goed doorgronden en precies begrijpen wat de opdrachtgever vraagt", legt Sander uit. "En dat gebeurt vaak onder flinke tijdsdruk", vult Frido aan. "Uit een enorme hoeveelheid documenten filteren we de informatie die echt belangrijk is. Op basis daarvan bepalen we de kostprijs." Volgens Marga verschuift hun rol steeds vaker naar de voorkant van een project. "We worden steeds eerder betrokken om mee te denken. Dan is het belangrijk dat je overzicht houdt, goed communiceert en weet wat er in iedere fase van een project nodig is."

Wat maakt Hoogendoorn bijzonder?

Daar zijn ze het snel over eens. "Ondanks dat we een groot bedrijf zijn, voelt het nog steeds als een familiebedrijf", zegt Frido. "Collega's staan voor elkaar klaar." "De betrokkenheid is groot", vult Sander aan. "Als iemand hulp nodig heeft, springt iedereen bij." "De lijnen zijn kort", besluit Marga. "Je kunt makkelijk bij collega's of de directie binnenlopen. Dat maakt samenwerken prettig."

Boodschap aan jongeren

Voor jongeren die interesse hebben in techniek of een commerciële of organisatorische opleiding volgen, hebben ze een gezamenlijke boodschap. "De techniek biedt veel meer mogelijkheden dan alleen werken op de bouw", vertelt Frido. "De komende jaren gebeurt er ontzettend veel, bijvoorbeeld rondom de watertransitie." Sander vult aan: "Vind je het leuk om tekeningen te lezen, ontwerpen verder uit te werken en mee te denken over grote projecten? Dan kun je je hier volop ontwikkelen." Marga sluit af met een persoonlijke boodschap. "Laat je niet tegenhouden doordat je denkt dat je niet de juiste achtergrond hebt. Ik ben daar zelf het bewijs van. Als je nieuwsgierig bent en wilt leren, liggen er in de (sanitaire) installatietechniek veel mooie kansen."

Voordat onze monteurs op de bouw aan de slag gaan, is een project vaak al volledig opgebouwd. Niet in beton of staal, maar digitaal. En daar speelt onze collega BIM-engineer Patrick Mudde een belangrijke rol in. Hij zorgt samen met zijn collega’s van de afdeling engineering ervoor dat sanitaire installaties vooraf goed worden uitgewerkt. Van drinkwaterleidingen, afvoersystemen en brandpreventie installaties tot technische ruimtes en schachten. Hierdoor krijgt het bouwteam al vroeg inzicht in hoe alle installaties door een gebouw lopen. Patrick vertelt: “Het mooie aan mijn werk is de variatie in technische uitdagingen en aspecten. Ik vertaal dit in een slim 3D-model.

Slimme modellen worden belangrijker

Als engineer wordt onze manier van werken binnen Hoogendoorn steeds belangrijker. Gebouwen worden complexer en moeten duurzamer worden. Maar installaties nemen steeds meer ruimte in beslag, terwijl bijvoorbeeld bij een renovatie bestaande constructies vaak grotendeels wordt behouden. Dit kan zorgen voor een uitdaging. Juist dat maakt het werk van een BIM-engineer zo uitdagend. Geen project is hetzelfde. “Binnen de bouw spelen verduurzaming, efficiëntie en wet- en regelgeving een steeds grotere rol. Als engineer beslis je mee over slimme installaties en duurzame oplossingen. Die combinatie van techniek, innovatie en blijven leren spreekt mij enorm aan.", vertelt Patrick.

Samenwerken

Dagelijks werkt Patrick samen met projectleiders, engineers, modelleurs, monteurs, aannemers en andere installateurs. Samen zoeken zij naar de beste keuzes voor ieder project. "Je bouwt eigenlijk eerst een installatie in een pand op de computer, voordat het werk echt wordt uitgevoerd", vult Patrick aan. Een project dat hem altijd zal bijblijven, is Westfield Mall of the Netherlands. Een project waarin veel verschillende installaties moesten worden geïntegreerd. "Wat dit project bijzonder maakte, was de combinatie van renovatie en nieuwbouw. Daarnaast kwamen er veel grootschalige (sanitaire) installaties samen. Die afwisseling en technische complexiteit maakten het een ontzettend mooi project om aan te werken."

Ontwikkelingen

Ook de ontwikkelingen binnen BIM en digitalisering gaan razendsnel. Volgens Patrick ligt daar een belangrijke sleutel voor de toekomst. "Wat ik het interessantst vind, is dat we steeds slimmer kunnen samenwerken. Een BIM-model is tegenwoordig veel meer dan een 3D-tekening. Het bevat waardevolle informatie die tijdens de bouw én in de beheerfase gebruikt kan worden. Dat maakt BIM-engineering zo interessant."

Boodschap voor jongeren 

Voor jongeren die een technische opleiding overwegen heeft Patrick een duidelijke boodschap: "Gelijk doen! Techniek is overal om ons heen en zorgt er letterlijk voor dat de wereld blijft draaien. Binnen ons vakgebied werk je mee aan veilige en gezonde (drink)waterinstallaties, duurzame oplossingen voor regenwaterhergebruik en zelfs systemen waarmee energie uit afvalwater kan worden teruggewonnen. Dat maakt techniek niet alleen belangrijk, maar ook ontzettend interessant en toekomstgericht."

Wanneer een project start, begint voor voorman Patrick Pieterse het echte werk. Samen met zijn team zorgt hij ervoor dat sanitaire installaties volgens planning, veilig en met de juiste kwaliteit worden aangelegd. Van grote utiliteitsprojecten en hoogbouw tot complexe renovaties. Patrick is dagelijks op de bouw te vinden. Hij stuurt monteurs aan, bewaakt de voortgang en zorgt ervoor dat alle werkzaamheden goed op elkaar aansluiten.

"Geen dag is hetzelfde. Je bent bezig met techniek, planning, samenwerking en het begeleiden van collega's. Juist die afwisseling maakt het werk leuk.", vertelt Patrick. Dat hij in de installatietechniek terecht zou komen, stond niet direct vast. Voordat hij bij Hoogendoorn begon, werkte hij bij een verhuurbedrijf. De lange dagen en onregelmatige werktijden waren lastig te combineren met zijn jonge gezin. Via (zijn huidige collega) Marco Lek kwam hij in contact met Hoogendoorn. "Op een zaterdag sprak ik Marco. Hij zei: “Dat werk kun jij ook.” Maandag werd ik gebeld en dezelfde week was alles geregeld."

Kans gekregen

Binnen Hoogendoorn kreeg Patrick de kans om het vak in de praktijk te leren. Vooral de begeleiding van collega Ben Willms heeft daarbij veel indruk gemaakt. "Ben leerde mij hoe belangrijk een goede voorbereiding is. Een tekening lezen, materialen op tijd regelen, je gereedschap op orde hebben en netjes werken. Als je het in één keer goed doet, heb je daar de rest van het project plezier van. Dat probeer ik nu ook over te brengen op anderen." Wat Patrick misschien nog wel het mooiste vindt aan zijn werk, is het samenwerken met mensen. Met ervaren vakmensen, maar ook met leerlingen die hun eerste stappen in de techniek zetten. “Ik vind het belangrijk dat jonge collega's de ruimte krijgen om te leren. Natuurlijk help je ze op weg, maar soms moet iemand ook zelf ontdekken hoe iets werkt. Daar leer je uiteindelijk het meest van.", vult Patrick aan.

Vakkennis en samenwerking

Volgens Patrick blijft praktijkervaring daarbij onmisbaar. "Een tekening vertelt veel, maar op de bouw kom je altijd situaties tegen die om vakmanschap en slimme oplossingen vragen. Je leert het vak niet alleen uit een boek. Je moet het zien, doen en ervaren. "De techniek verandert voortdurend. Projecten worden groter, complexer en de tijdsdruk neemt toe. Juist daarom zijn vakkennis en samenwerking volgens Patrick belangrijker dan ooit. "Je moet blijven leren door opleidingen en cursussen te volgen. Daarnaast moet je niet bang zijn om fouten te maken. Iedereen maakt fouten. Het belangrijkste is dat je ervan leert. En je moet goed kunnen samenwerken en elkaar accepteren zoals je bent."

Korte lijnen

Bij Hoogendoorn werkt Patrick veelal samen met een vast team. De lijnen zijn kort, collega's helpen elkaar en iedereen werkt naar hetzelfde doel: een kwalitatief goed project opleveren waar opdrachtgevers jarenlang op kunnen vertrouwen. De grootste voldoening haalt Patrick uit de momenten waarop alles samenkomt. "Je maakt aan het begin van de dag een planning. Als aan het einde van de dag lukt wat je hebt afgesproken, geeft dat een goed gevoel. En als je samen met collega's terugkijkt op wat er is bereikt, dan ben je daar trots op." Die trots wordt nog groter wanneer een project uiteindelijk wordt opgeleverd. "Dan loop je door het pand en weet je dat jij en je team daar een mooie bijdrage aan hebben geleverd. Dat geeft echt veel voldoening."

Boodschap voor jongeren

Voor jongeren die nadenken over een toekomst in de installatietechniek heeft Patrick een duidelijke boodschap: "Als je graag met je handen werkt, houdt van afwisseling en zichtbaar resultaat wilt zien van je werk, dan is loodgieter zijn een prachtig vak. Bovendien zijn de mogelijkheden groot. Je kunt doorgroeien, jezelf blijven ontwikkelen en werken aan aansprekende projecten."

Negen jaar geleden zag het werkleven van onze collega Gilmar Knijnenburg er heel anders uit. Hij werkte in een andere sector, had een gezin met twee kinderen en dacht niet direct aan een toekomst in de installatietechniek. Toch maakte hij de overstap. Een keuze waar hij nog altijd blij mee is. "Ik had het niet meer naar mijn zin op mijn vorige werkplek en wilde iets anders. Fulltime studeren was geen optie, maar via mijn schoonvader, die al ruim veertig jaar met plezier bij Hoogendoorn werkte, ben ik hier terechtgekomen. Ik heb het vak in de praktijk geleerd en later ook mijn mbo-opleiding in de avonduren afgerond."

Voldoening

Tegenwoordig is Gilmar dagelijks op de bouw te vinden. Samen met zijn collega's zorgt hij ervoor dat sanitaire installaties veilig, volgens planning en met de juiste kwaliteit worden aangelegd. Van grote utiliteitsprojecten en hoogbouw tot complexe renovaties. "Geen dag is hetzelfde. Je bent bezig met techniek, oplossingen bedenken, plannen en samenwerken. Juist die afwisseling maakt het werk zo leuk." Wat hem misschien nog wel het meeste aanspreekt, is het werken aan grote projecten samen met een hecht team. "Op het moment dat een project wordt opgeleverd en alles werkt zoals bedacht, denk ik vaak: daar hebben we samen toch iets moois neergezet. Dat geeft echt voldoening."

Veranderingen in het vak

In de afgelopen jaren zag Gilmar het vak veranderen. Vooral de opkomst van prefab heeft veel invloed gehad op de manier van werken. "Steeds meer onderdelen worden vooraf samengesteld. Daardoor kun je op de bouwplaats sneller en efficiënter werken. Dat maakt het werk anders dan toen ik begon." Ondanks alle ontwikkelingen blijft een goede basis volgens hem het belangrijkst. Zo was het leren lezen van bouwtekeningen één van de eerste dingen die hij onder de knie moest krijgen. "Dat gebruik ik nog iedere dag. Zonder een goede tekening kom je nergens."

Volgens Gilmar draait het vak niet alleen om techniek. "Een goede monteur heeft een goed humeur, gevoel voor humor en werkt graag samen. Maar je moet ook scherp blijven, verantwoordelijkheid nemen en je werk serieus uitvoeren." Naast zijn eigen werkzaamheden vindt hij het leuk om nieuwe collega's te begeleiden. "Het is mooi om iemand het vak te leren en te zien groeien. Ik heb zelf de kans gekregen om het vak in de praktijk te leren, dus het is mooi als je die ervaring kunt doorgeven."

Geslaagde werkdag

“Als ik lekker met mijn handen bezig ben geweest en alles lekker loopt, dan is het een geslaagde dag. En als ik iemand iets nieuws heb kunnen leren. En met een goede bak koffie en een beetje zon erbij is mijn dag helemaal geslaagd." Binnen Hoogendoorn voelt Gilmar zich thuis. De korte lijnen, de samenwerking en de betrokkenheid van collega's passen goed bij hem.

Boodschap voor jongeren

Voor mensen die nadenken over een baan in de installatietechniek heeft hij dan ook een duidelijke boodschap: "Als je graag met je handen werkt en houdt van afwisseling, dan is dit een prachtig vak. Je maakt iedere dag iets tastbaars en werkt samen aan projecten waar mensen jarenlang gebruik van maken."

Wanneer een project start, begint voor onze monteur Jarno van de Laarschot het echte werk. Samen met zijn collega’s zorgt hij ervoor dat sanitaire installaties volgens planning, veilig en met de juiste kwaliteit worden aangelegd. Jarno vertelt: "Geen dag is hetzelfde. Je bent bezig met techniek, oplossingen bedenken en samenwerken. Juist die afwisseling maakt het werk zo leuk."

Keuze maken 

De keuze voor de installatietechniek maakte Jarno al op jonge leeftijd. Tijdens een snuffelstage op school ontdekte hij hoe veelzijdig het vak is. "Na die stage wist ik eigenlijk al dat dit bij mij paste. Daarna kreeg ik de kans om bij Hoogendoorn op gesprek te komen. Dat pakte gelukkig goed uit.", vertelt Jarno. Sindsdien heeft hij zich steeds verder ontwikkeld. De basis die hij tijdens zijn opleiding leerde, gebruikt hij nog iedere dag. "Tekeningen lezen blijft ontzettend belangrijk. Op school leer je de basis, maar op de bouw ontwikkel je jezelf pas echt. Het is mooi om te merken hoeveel makkelijker het wordt naarmate je meer ervaring opdoet."

Nieuwsgierig blijven 

Volgens Jarno leer je het vak vooral in de praktijk. "Een tekening geeft veel inzicht, maar op de bouw kom je altijd situaties tegen die om slimme oplossingen vragen. Je leert het vak niet alleen uit een boek. Je moet het zien, doen en ervaren." Dat het vak voortdurend verandert, merkt hij ook. "Er komen steeds nieuwe technieken en hulpmiddelen bij. Een mooi voorbeeld zijn de elektrische snijijzers voor verschillende soorten leidingen. Die maken het werk anders en efficiënter." Juist daarom vindt Jarno dat een goede monteur nieuwsgierig moet blijven. "Leergierigheid is misschien wel het belangrijkste. Onze branche staat nooit stil. Er komen steeds nieuwe ontwikkelingen bij, dus je moet jezelf blijven uitdagen om nieuwe kennis op te doen."

Hecht team 

Bij Hoogendoorn werkt Jarno vaak samen met een vast team. De lijnen zijn kort, collega's helpen elkaar en iedereen werkt met hetzelfde doel voor ogen: een kwalitatief goed project opleveren waar opdrachtgevers jarenlang op kunnen vertrouwen. De meeste voldoening haalt Jarno uit het eindresultaat. "Het mooiste is als je aan het einde van de dag een goed werkende installatie achterlaat waar de gebruiker straks op kan vertrouwen. Dan weet je dat je samen iets moois hebt neergezet."

Boodschap aan jongeren

Voor jongeren die nadenken over een toekomst in de installatietechniek heeft Jarno een duidelijke boodschap. "Als je graag met je handen werkt, houdt van afwisseling en zichtbaar resultaat wilt zien van je werk, dan is dit een prachtig vak. Je blijft jezelf ontwikkelen en geen dag is hetzelfde."